TSKB raporu ortaya koydu: Zelzele bölgesi hala toparlanamadı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen ve 11 ili yerle bir eden zelzelelerin üzerinden uzun bir müddet geçmesine karşın, bölgenin ekonomik ve toplumsal toparlanması tamamlanamadı.

En az 53 bin kişinin hayatını yitirdiği, yaklaşık 2,2 milyon kişinin yerinden edildiği sarsıntıların akabinde konutların değerli bir kısmı hala tamamlanmazken, sanayi üretimi ve ihracat da sarsıntı öncesindeki düzeylere ulaşamadı.

TSKB RAPOR YAYIMLADI

Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB), zelzeleden etkilenen 11 ili ziyaret ederek bölgenin mevcut durumuna ait kapsamlı bir kıymetlendirme raporu hazırladı.

Raporda, tekrar inşa faaliyetlerinin kısa vadede ekonomik hareketlilik yarattığına dikkat çekilirken, bunun kalıcı bir toparlanma manasına gelmediği vurgulandı.

Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:

“Yeniden inşa faaliyetlerinin sağladığı kısa vadeli ekonomik canlılık ile bölgenin yatırım, üretim ve hayat merkezi olarak kalıcı biçimde yine güç kazanmasını birbirinden ayırmak gerekiyor. Zira inşaat kaynaklı büyüme tek başına bölgenin uzun vadeli çekiciliğinin geri dönmesi sonucunu üretmiyor.”

SANAYİNİN EKONOMİDEKİ PAYI GERİLEDİ

TSKB’nin tespitlerine nazaran sarsıntı bölgesinde istihdam yapısı büyük şirketler lehine değişirken, endüstrinin bölge ekonomisindeki yükü da azaldı.

Raporda, endüstrinin iktisat içindeki hissesinin sarsıntı öncesindeki yüzde 29,5 düzeyinden yüzde 19,6’ya gerilediği belirtilerek “Üretim kapasitesindeki toparlanmanın inşaat kaynaklı süratli yine inşa süreciyle desteklendiği, sanayi tarafında ise birebir ölçüde güçlü bir geri dönüşün şimdi gerçekleşmediği anlaşılıyor.” değerlendirmesi yapıldı.

İHRACAT DA DEPREM ÖNCESİ SEVİYEYE ULAŞAMADI

Raporda ihracat bilgilerine de yer verildi. TSKB ekonomistleri, sarsıntı bölgesinin Türkiye’nin toplam ihracatı içindeki hissesinin zelzele sonrasında gerilediğini ve aradan geçen vakte karşın şimdi eski düzeyine dönemediğini belirtti.

“YÜRÜNMESİ GEREKEN YOL BİTMEDİ”

TSKB, kalıcı toparlanmanın sırf fizikî altyapının yine kurulmasıyla mümkün olmayacağını vurguladı.

Raporda, okul, hastane ve toplumsal ömür alanlarını kapsayan ömür altyapısının güçlendirilmesi, insan kaynağının desteklenmesi ve yeni yatırımların bölgesel ekosistem oluşturacak formda planlanması gerektiği söz edildi.

TSKB Direktörü Dr. Burcu Ünüvar ise bölgenin mevcut durumunu, “Yol alınmış ancak maksada varmak için yürünmesi gereken yol bitmemiş” kelamlarıyla kıymetlendirdi.

TCMB: DEPREM SONRASI KİRALAR YÜKSELDİ

Deprem bölgesine ait bir başka çalışma ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlandı.

“Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular” başlıklı araştırmada, 6 Şubat zelzelelerinin yaklaşık 1,4 milyon konutta hasara yol açtığı ve 2,2 milyon kişinin yerinden edildiği belirtildi.

Araştırmada, zelzelelerin akabinde zelzele bölgesi dışındaki 70 ilde konut kiralarının kısa müddette yaklaşık yüzde 6 arttığı, buna rağmen ticari gayrimenkul kiralarında ise besbelli bir değişim yaşanmadığı kaydedildi.