İsviçre Federal İstihbarat Servisi, Nazi Almanyası’nın en çok tartışılan isimlerinden biri olan Josef Mengele hakkında uzun müddettir kapalı tutulan arşivlerin kısmen erişime açılacağını açıkladı.
“Auschwitz’teki vefat seçimi” uygulamaları ve insanlık dışı deneylerle anılan Mengele, İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde Avrupa’dan kaçan üst seviye Nazi isimleri ortasında yer almıştı. Güney Amerika’ya uzanan kaçış çizgisi, yıllar boyunca birçok istihbarat belgesinde dolaylı biçimde yer alsa da İsviçre’deki irtibatlar daima tartışmalı kalmıştı.
İSTİHBARAT AĞINA DAİR KRİTİK BELGELER
Yeni açıklamaya nazaran, kelam konusu evraklar sadece Mengele’nin hareketlerini değil, tıpkı vakitte periyodun Avrupa istihbarat ağlarına dair kritik ayrıntıları da içeriyor olabilir. Bilhassa 1950’ler ve 1960’larda İsviçre üzerinden yürütülen birtakım takip operasyonlarının belgelerde iz bırakmış olabileceği değerlendirildi.
Tarihçiler için en dikkat alımlı nokta ise, 1961 yılında Avusturya kaynaklı kimi istihbarat ikazlarının İsviçre makamlarına ulaşmış olması. Bu dokümanlarda, Mengele’nin uydurma kimlikle İsviçre’de bulunmuş olabileceğine dair savlar yer aldı.
TARTIŞMA YARATAN DETAY

Zürih etrafında kiralanan bir daireye ait polis kayıtlarında, kimliği tam olarak doğrulanamayan bir erkekle temaslara dair notlar bulunması ise belgenin en tartışmalı kısımlarından biri olarak öne çıktı. Fakat bu kişinin Mengele olup olmadığı hiçbir vakit netleştirilemedi.
Arşivlerin açılma süreci, birinci kere 2019’da yapılan müracaatların “ulusal güvenlik” gerekçesiyle reddedilmesiyle başlamıştı. 2025’te bir küme araştırmacının dava açması ve kamuoyundan dayanak toplaması, süreci yine hızlandırdı.
SAHTE KİMLİKLE KAÇMIŞTI
İsviçreli yetkililer, belgelerde sırf Mengele’ye değil, devrin bâtın servis faaliyetlerine ait hassas bilgilerin de yer alabileceğini söz etti. Bu durum, bilhassa Batılı istihbarat servislerinin Nazi avı periyodundaki mümkün iş birlikleri konusunda yeni tartışmalar doğurmuş durumda.
Josef Mengele, 1979’da Güney Amerika’da geçersiz kimlikle hayatını kaybetmiş, kimliği yıllar sonra DNA testleriyle doğrulanmıştı. Lakin Avrupa’da sahiden hangi ağların içinden geçtiği ve İsviçre ile mümkün temasları hâlâ tam manasıyla aydınlatılmış değil.
Trump’tan İran’a bir tehdit daha: ‘Tüm altyapılarını iki günde yok edebiliriz’ savı
1
ABD ve İran ortasındaki tarihi mutabakata ramak kaldı! Tek sayfalık barış planı sızdı
5038 kez okundu
2
Müthiş Anlar Kamerada; Yüzücünün Buz Kaplı Göldeki Gösterisi Az Daha Faciayla Son Buluyordu
4569 kez okundu
3
NATO Ülkeleri Patriot Füzesi Satın Alacak
4481 kez okundu
4
ABD-İran pazarlığının sert perde arkası! Trump mühlet verdi, Tahran açık açık dalga geçti
2140 kez okundu
5
AB’den İsrail’e Lübnan reaksiyonu: Akınları durdurun
1900 kez okundu