Cumhurbaşkanı ‘devletten bir kuruş çıkmıyor’ demişti: Yap-işlet-devret garantileri 609 milyar liraya çıktı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yap-işlet-devret modeliyle hayata geçirilen büyük altyapı projelerini savunurken uzun yıllar boyunca “Cebimizden bir kuruş çıkmayacak” ve “Devletin kasasından bir kuruş çıkmıyor” tabirlerini kullandı. Lakin kamu-özel işbirliği (KÖİ) projeleri için devlet bütçesinden kira ve garanti ödemeleri ismi altında milyarlarca lira harcandığı ortaya çıktı.

‘DEVLETTEN 1 KURUŞ ÇIKMADAN YAPILDILAR’

Sözcü’deki habere nazaran Erdoğan, 25 Mart 2016’da “Devletin kasasından, kesesinden 1 kuruş çıkmadan yapılmış olan projelerdir. Bizim cebimizden para çıkmıyor” dedi. 14 Haziran 2018’de ise şöyle konuştu:

“Biz kendi bütçemizden para kullanmadan yap-işlet-devret’i kullandık yahut da kamu-özel iştirakini devreye soktuk ve bunları yapmak suretiyle parayı kim buluyor? İşi yüklenecek olan firma buluyor, yalnızca bizden vakit zaman Hazine garantisi istedikleri, o da bizim için zati çok çok kıymetli bir yük değil.”

İstanbul-İzmir otoyolu için 4 Ağustos 2019’da da emsal sözler kullanan Erdoğan, “Kamu-özel işbirliğiyle gerçekleştirilen bu devasa projenin yatırım fiyatı 11 milyar dolardır. Projenin inşa sürecinde devletin kasasından tek kuruş çıkmamıştır” demişti. Ekonomist olduğunu argüman ettiği 5 Kasım ve 8 Kasım 2021 ile 27 Kasım 2022 tarihlerinde de tıpkı söylemi tekrarladı. 13 Nisan 2025’te Antalya Havalimanı için de “Yaklaşık 927 milyon Euro yatırım hacmi gerektiren bu projeyi kamu-özel işbirliği modeliyle devletimizin kasasından tek bir kuruş çıkmadan gerçekleştirdik” tabirlerini kullandı.

KÖPRÜ VE OTOYOLLARA 282 MİLYAR LİRA ÖDEME

Devletin bütçesinden otoyol ve köprüler için müteahhitlere ödenen ‘geçiş garantisi’ paraları yıllar içinde katlanarak arttı. 2017’de 1,1 milyar lira olan ödemeler, 2025’te 95 milyar liraya ulaştı. 2017-2025 ortasındaki 9 yıllık devirde toplam 282,3 milyar lira ödeme yapıldı. Önümüzdeki 2 yılla birlikte ödenecek meblağın 515,7 milyar liraya çıkacağı iddia ediliyor.

Köprü ve otoyollara yapılan geçiş garantisi ödemeleri şöyle sıralandı:

2017: 1,1 milyar TL, 2018: 3,4 milyar TL, 2019: 5,1 milyar TL, 2020: 10,1 milyar TL, 2021: 14,2 milyar TL, 2022: 36,3 milyar TL, 2023: 56,8 milyar TL, 2024: 60,3 milyar TL, 2025: 95 milyar TL.

ŞEHİR HASTANELERİNE 327 MİLYAR LİRA

Özel şirketlere yaptırılan kent hastaneleri için yapılan garanti ödemeleri de misal bir tablo ortaya koydu. 8 yılda firmalara garanti ismi altında toplam 327 milyar 600 milyon lira ödendi. Yıllara nazaran ödemeler şöyle gerçekleşti:

2018: 3,4 milyar TL, 2019: 5,1 milyar TL, 2020: 10,1 milyar TL, 2021: 14,2 milyar TL, 2022: 36,4 milyar TL, 2023: 56,8 milyar TL, 2024: 90,5 milyar TL, 2025: 111,1 milyar TL.

Önümüzdeki 3 yıl içinde kestirimi ödemelerin daha da artması bekleniyor: 2026’da 136 milyar, 2027’de 149 milyar, 2028’de 159 milyar lira olacağı söz ediliyor.